เหอเฝย, 17 ม.ค. (ซินหัว) -- จีนกำลังเร่งเดินหน้าการเปลี่ยนผ่านโครงการพลังงานนิวเคลียร์ฟิวชันจากการวิจัยพื้นฐานไปสู่งานวิศวกรรมขนาดใหญ่ หลังจากการก่อสร้างโครงการเตาปฏิกรณ์โทคาแมกตัวนำยิ่งยวดพลาสมาเผาไหม้ (BEST) มีความก้าวหน้าเพิ่มขึ้น

การประชุมเทคโนโลยีและอุตสาหกรรมพลังงานฟิวชันประจำปี 2026 ซึ่งเปิดฉากเมื่อวันศุกร์ (16 ม.ค.) ในเมืองเหอเฝย มณฑลอันฮุย ระบุว่าโครงการเตาปฏิกรณ์โทคาแมกฯ ตั้งเป้าที่จะสาธิตการได้พลังงานฟิวชันสุทธิ (net fusion power gain) ภายในราวปี 2030 ซึ่งหมายถึงสามารถผลิตพลังงานจากฟิวชันได้มากกว่าพลังงานที่ใช้ในการดำเนินปฏิกิริยา และนำไปผลิตไฟฟ้าได้จริง

ความคืบหน้านี้จะถือเป็นหมุดหมายสำคัญของวงการพลังงานโลก และมักถูกเปรียบเปรยว่าเป็นการจุดประกาย "หลอดไฟพลังงานนิวเคลียร์ฟิวชันดวงแรกของมนุษยชาติ"

การพัฒนาพลังงานฟิวชันทั่วโลกกำลังเข้าสู่จุดเปลี่ยนครั้งสำคัญทางประวัติศาสตร์ จากการสำรวจทางวิทยาศาสตร์สู่การสาธิตการผลิตพลังงาน โดยโครงการเตาปฏิกรณ์โทคาแมกฯ ถูกออกแบบมาเพื่อบรรลุเป้าหมายการได้พลังงานฟิวชันสุทธิและสาธิตการผลิตไฟฟ้าจากพลังงานฟิวชันภายในปี 2030

พลังงานฟิวชันมักถูกมองว่าเป็น "แหล่งพลังงานในอุดมคติ" เพราะเป็นการเลียนแบบกระบวนการหลอมรวมของนิวเคลียร์ที่ให้พลังงานแก่ดวงอาทิตย์ โครงการ BEST ต่างจากอุปกรณ์ทดลองฟิวชันก่อนหน้านี้ตรงที่ออกแบบมาเพื่อสาธิตการทำงานจริงของพลาสมาดิวทีเรียม-ตริเตียม และเมื่อก่อสร้างแล้วเสร็จ คาดว่าจะสามารถผลิตไฟฟ้าจากพลังงานฟิวชันได้เป็นครั้งแรกในประวัติศาสตร์

ในระดับโลก หลายประเทศอย่างสหรัฐฯ ญี่ปุ่น และสหราชอาณาจักรต่างกำลังเร่งการก่อสร้างโรงไฟฟ้าพลังงานฟิวชันหรือโครงการสาธิต ขณะที่นานาประเทศตั้งเป้าหมายจะสาธิตการผลิตไฟฟ้าจากพลังงานฟิวชันให้ได้ก่อนปี 2040

ทั้งนี้ โครงการวิจัยพลังงานฟิวชันของจีนได้รับการยอมรับอย่างกว้างขวางว่าอยู่แถวหน้าของความพยายามระดับโลก โดยมีเตาปฏิกรณ์โทคาแมกแบบตัวนำยิ่งยวดขั้นสูงเพื่อการทดลอง (EAST) หรือ "ดวงอาทิตย์ประดิษฐ์" ที่สร้างสถิติโลกมาแล้วหลายครั้ง นอกจากนี้ ทีมจีนยังได้ส่งมอบชุดจัดซื้อจัดจ้างที่สำคัญหลายรายการสำหรับเตาปฏิกรณ์เพื่อการทดลองเทอร์โมนิวเคลียร์ระหว่างประเทศ (ITER) ซึ่งมีบทบาทสำคัญในการขับเคลื่อนงานวิศวกรรมและการพัฒนาพลังงานฟิวชันในระดับโลก

การประชุมครั้งนี้ได้ประกาศแผนการสร้าง "เมืองฟิวชัน" (Fusion City) ขึ้นในอำเภอฉางเฟิงของเหอเฝย โดยเขตสาธิตวิทยาศาสตร์และนวัตกรรมฟิวชันแบบบูรณาการที่เสนอขึ้นมานี้จะถูกรวมเข้าไว้กับวิทยาเขตวิจัย กลุ่มอุตสาหกรรม และสิ่งอำนวยความสะดวกด้านที่อยู่อาศัยเพื่อการสนับสนุน โดยมีโครงการวิศวกรรมขนาดใหญ่เป็นแกนหลัก