
(แฟ้มภาพซินหัว : นักยิงธนูในอำเภอปกครองตนเองฉาปู้ฉาเอ่อร์ซีโป๋ เขตปกครองตนเองซินเจียงอุยกูร์ทางตะวันตกเฉียงเหนือของจีน)
เคปทาวน์, 9 ม.ค. (ซินหัว) -- เมื่อวันพุธ (7 ม.ค.) วารสารวิทยาศาสตร์ไซเอนซ์ แอดวานซ์ส (Science Advances) เผยแพร่ผลการศึกษาจากคณะนักวิจัยของแอฟริกาใต้และสวีเดน ซึ่งค้นพบลูกธนูอาบยาพิษอายุราว 60,000 ปี ภายในเพิงหินแห่งหนึ่งในแอฟริกาใต้ และระบุให้เป็นอาวุธอาบยาพิษที่เก่าแก่ที่สุดเท่าที่เคยค้นพบของโลก
คณะนักวิจัยได้วิเคราะห์หัวลูกธนู 10 ลูก ซึ่งขุดพบตั้งแต่หลายสิบปีก่อนที่เพิงหินอุมห์ลาตูซานา (Umhlatuzana) แหล่งโบราณคดีในจังหวัดควาซูลู-นาตาล และตรวจพบหัวลูกธนูหินควอตซ์ 5 ลูก ยังคงมีร่องรอยของสารพิษที่ออกฤทธิ์ช้าตกค้างอยู่ โดยสันนิษฐานว่าสารพิษดังกล่าวสกัดมาจากวัชพืชทัมเบิลวีด (tumbleweed)
อนึ่ง การค้นพบครั้งนี้ทำให้ประวัติศาสตร์การใช้อาวุธอาบยาพิษของคนล่าสัตว์เก็บของป่าเก่าแก่ขึ้นอีก 50,000 ปี โดยหลักฐานเก่าแก่ที่สุดก่อนหน้านี้คือ "ลูกธนูกระดูก" อายุ 7,000 ปี จากถ้ำครูเกอร์ในแอฟริกาใต้ ส่วนการค้นพบที่เก่าแก่กว่าอื่นๆ เช่น หลักฐานทางอ้อมจาก "อุปกรณ์อาบยาพิษ" ทำจากไม้อายุ 24,000 ปี ที่พบจากถ้ำบอร์เดอร์ในแอฟริกาใต้ยังคงเป็นข้อถกเถียง
สเวน อิซักสัน ผู้เขียนหลักและอาจารย์ด้านโบราณคดีของมหาวิทยาลัยสตอกโฮล์ม กล่าวว่าการระบุพิษที่ใช้อาบลูกธนูที่เก่าแก่ที่สุดในโลกเป็นงานซับซ้อน โดยผลการศึกษาครั้งนี้พบว่าพิษที่ออกฤทธิ์ช้าจากลูกธนูที่ยิงออกไปจะทำให้เหยื่อเป้าหมายอ่อนแอลง ช่วยประหยัดเวลาและพลังงานในการล่าลงอย่างมาก
มาร์ลิซ ลอมบาร์ด ผู้ร่วมเขียนและนักวิจัยจากมหาวิทยาลัยโจฮันเนสเบิร์ก กล่าวว่านี่เป็นหลักฐานทางตรงที่เก่าแก่ที่สุดที่แสดงว่ามนุษย์รู้จักใช้ลูกธนูอาบยาพิษ สะท้อนว่าบรรพบุรุษของผู้คนในแอฟริกาตอนใต้ไม่เพียงแต่ประดิษฐ์ธนูและลูกธนูเร็วกว่าที่เคยคิดไว้เท่านั้น แต่ยังเข้าใจวิธีการใช้สารเคมีจากธรรมชาติเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพในการล่าอีกด้วย
คณะนักวิจัยเสริมว่านี่แสดงให้เห็นว่านักล่ายุคโบราณไม่เพียงมีทักษะทางเทคนิคเท่านั้น แต่ยังมีความสามารถวางแผนขั้นสูงและเข้าใจช่วงเวลาการออกฤทธิ์ของยาพิษ ซึ่งเป็นลักษณะที่สะท้อนความสามารถทางปัญญาของมนุษย์สมัยใหม่