
(แฟ้มภาพซินหัว : เมืองไท่หยวน มณฑลซานซีทางตอนเหนือของจีน วันที่ 18 ก.พ. 2025)
ปักกิ่ง, 24 ธ.ค. (ซินหัว) -- นักวิจัยจีนพัฒนาแบบจำลองคุณภาพอากาศรูปแบบใหม่ ชื่อว่าอีพีไอซีซี (EPICC) ซึ่งช่วยให้สามารถจำลองมลพิษสำคัญ 2 ชนิดได้อย่างแม่นยำยิ่งขึ้น ได้แก่ ฝุ่นละอองขนาดเล็ก และโอโซนระดับพื้นดิน ทั้งยังเป็นเครื่องมือสำหรับการทำความเข้าใจและการจัดการปัญหามลพิษทางอากาศที่ซับซ้อน โดยเฉพาะในภูมิภาคที่กำลังพัฒนาอย่างรวดเร็ว
โครงการริเริ่มนี้ใช้กรอบความร่วมมือ โดยจัดตั้งคณะทำงานแบบจำลองอีพีไอซีซี ซึ่งประกอบด้วยนักวิจัย 59 คนจาก 13 สถาบัน เช่น สถาบันฟิสิกส์บรรยากาศ สังกัดสถาบันบัณฑิตวิทยาศาสตร์จีน มหาวิทยาลัยชิงหัว และมหาวิทยาลัยปักกิ่ง แตกต่างจากแบบจำลองคุณภาพอากาศในอดีตที่มักพัฒนาโดยนักวิจัยรายบุคคลหรือทีมขนาดเล็ก ซึ่งมักจำกัดความก้าวหน้าโดยรวม
อนึ่ง แบบจำลองคุณภาพอากาศมีบทบาทสำคัญในการศึกษาการก่อตัว การเคลื่อนย้าย และการเปลี่ยนแปลงของมลพิษในบรรยากาศชั้นล่าง ตลอดจนสนับสนุนการออกแบบกลยุทธ์ควบคุมมลพิษอย่างมีประสิทธิภาพ แม้แบบจำลองชั้นนำในอดีตจะริเริ่มขึ้นในสหรัฐฯ เป็นหลัก แต่นักวิจัยชี้ว่าแบบจำลองเหล่านี้ไม่ได้เหมาะสมเสมอไปกับลักษณะมลพิษเฉพาะของจีน ซึ่งรวมถึงควันถ่านหิน หมอกควันที่เกิดจากปฏิกิริยาเคมี และหมอกควันรุนแรง
แบบจำลองอีพีไอซีซีผสานองค์ความรู้ทางวิทยาศาสตร์ล่าสุดเกี่ยวกับกระบวนการสำคัญในบรรยากาศ และออกแบบให้มีโครงสร้างแบบโมดูลาร์ ทำให้สามารถอัปเดตหรือเปลี่ยนส่วนประกอบได้อย่างยืดหยุ่น ทั้งยังผสานรวมการจำลองปฏิกิริยาทางเคมีขั้นสูง เช่น การก่อตัวของซัลเฟตที่เร่งโดยแมงกานีส และปฏิสัมพันธ์ระหว่างละอองลอยกับแสงอาทิตย์
คณะทำงานฯ ระบุว่าการทดสอบประสิทธิภาพแสดงให้เห็นว่าแบบจำลองอีพีไอซีซี เวอร์ชัน 1.0 ช่วยเพิ่มความแม่นยำในการจำลองฝุ่นละอองขนาด 2.5 ไมโครเมตร (PM2.5) หรือน้อยกว่า และโอโซนได้อย่างมีนัยสำคัญ โดยแก้ไขจุดอ่อนของแบบจำลองก่อนหน้า ซึ่งมักประเมินมลพิษซัลเฟตต่ำเกินไป และประเมินความเข้มข้นของโอโซนในฤดูร้อนสูงเกินจริง
คณะทำงานฯ เสริมว่าแบบจำลองนี้สามารถเป็นเครื่องมือสนับสนุนการตัดสินใจที่มีประสิทธิภาพมากขึ้น ไม่เพียงสำหรับจีนเท่านั้น แต่ยังรวมถึงประเทศกำลังพัฒนาอื่นๆ ที่เผชิญปัญหามลพิษทางอากาศที่ซับซ้อนในลักษณะใกล้เคียงกัน
อนึ่ง รายงานการศึกษาที่อธิบายรายละเอียดของแบบจำลองใหม่นี้เผยแพร่ในวารสารความก้าวหน้าทางวิทยาศาสตร์บรรยากาศ (Advances in Atmospheric Sciences)