
(แฟ้มภาพซินหัว : คู่สามีภรรยาถ่ายรูปกับทะเบียนสมรสที่สำนักจดทะเบียนสมรสในอำเภอไคหยาง มณฑลกุ้ยโจวทางตะวันตกเฉียงใต้ของจีน วันที่ 22 ส.ค. 2023)
ปักกิ่ง, 31 ก.ค. (ซินหัว) -- เมื่อวันพุธ (30 ก.ค.) กระทรวงกิจการพลเรือนของจีนรายงานข้อมูลสถิติการจดทะเบียนสมรสในจีนตลอดปี 2024 รวมอยู่ที่ 6.106 ล้านครั้ง ลดลงร้อยละ 20.5 เมื่อเทียบปีต่อปี โดยอัตราการสมรสในหมู่ประชากรจีนอยู่ที่ 4.3 คู่ต่อประชากร 1,000 คน ลดลง 0.11 จุดจากปีก่อนหน้า ส่วนการหย่าร้างรวมอยู่ที่ 3.513 ล้านครั้ง
ยอดจดทะเบียนสมรสของจีนลดลงติดต่อกัน 9 ปี ในช่วงปี 2013-2022 ก่อนฟื้นตัวเล็กน้อยในปี 2023 แต่กลับมาลดลงในปี 2024 จนถึงปี 2025 โดยข้อมูลสถิติเมื่อเดือนเมษายนระบุว่าการจดทะเบียนสมรสในจีนในไตรมาสแรก (มกราคม-มีนาคม) ของปีนี้อยู่ที่ 1.81 ล้านครั้ง ลดลงร้อยละ 8 เมื่อเทียบปีต่อปี
หลี่ถิง ผู้เชี่ยวชาญด้านประชากรจากมหาวิทยาลัยเหรินหมินในกรุงปักกิ่ง กล่าวว่าการจดทะเบียนสมรสที่ลดลงในปี 2024 มีสาเหตุส่วนหนึ่งจากการแต่งงานชดเชยในยุคหลังโรคระบาดใหญ่เริ่มจางหายไป กอปรกับจำนวนประชากรวัยสมรสหดตัวลง
การคำนวณแบบอ้างอิงข้อมูลจากสำนักงานสถิติแห่งชาติจีนระบุว่าจำนวนประชากรอายุ 20-39 ปี ซึ่งเป็นกลุ่มวัยสมรสหลัก อยู่ที่ราว 435 ล้านคนในปี 2013 แต่ตัวเลขดังกล่าวลดลงเหลือราว 371 ล้านคนในปี 2023 ลดลงราว 64 ล้านคน
บรรดาผู้เชี่ยวชาญยังชี้ว่าทัศนคติต่อการแต่งงานที่เปลี่ยนแปลงไปและแรงกดดันทางการเงินอยู่เบื้องหลังการลดลงของการจดทะเบียนสมรส ขณะเดียวกันระดับการศึกษาที่สูงขึ้นและการให้ความสำคัญกับแนวคิดปัจเจกนิยม (individualism) ที่เพิ่มขึ้นได้ท้าทายมุมมองดั้งเดิมต่อการแต่งงานยิ่งขึ้นด้วย
อัตราการแต่งงานที่ลดลงยังอาจเป็นปัจจัยเชื่อมโยงกับอัตราการเกิดที่ลดลง ซึ่งเป็นปรากฏการณ์ที่เพิ่มความกังวลในวงกว้าง ซึ่งทางการจีนได้ออกสารพัดนโยบายและมาตรการสนับสนุนการแต่งงานมาสวนกระแสดังกล่าว โดยเมื่อเดือนพฤษภาคม จีนบังคับใช้กฎการจดทะเบียนสมรสฉบับแก้ไข ซึ่งลดความยุ่งยากด้านเอกสารและเพิ่มความยืดหยุ่นในการจดทะเบียนสมรส
กฎข้อบังคับที่ปรับปรุงใหม่ได้ขจัดข้อกำหนด "ทะเบียนบ้าน" ซึ่งเคยต้องใช้ในการจดทะเบียนสมรสมานาน โดยคู่สามีภรรยาสามารถจดทะเบียนสมรส ณ สำนักทะเบียนที่ถูกต้องตามกฎหมายทั่วประเทศ โดยไม่ต้องอ้างอิงที่อยู่ตามทะเบียนบ้านอีกต่อไป นอกจากนั้นจีนยังขยายวันลาสมรสในภูมิภาคระดับมณฑลอย่างน้อย 27 แห่ง
ช่วงหลายปีที่ผ่านมา จีนได้ดำเนินโครงการรณรงค์ลดค่าสินสอดที่สูงเกินไปและการจัดงานแต่งงานที่ฟุ่มเฟือยในพื้นที่ชนบท เพื่อลดภาระอันไม่สมเหตุสมผลในการแต่งงาน พร้อมบังคับใช้การตีความทางกฎหมายเกี่ยวกับการจัดการข้อพิพาทเรื่องค่าสินสอดในเดือนกุมภาพันธ์ 2024 ซึ่งห้ามเรียกร้องเงินหรือทรัพย์สินอื่นๆ ในนามของการแต่งงาน