สตอกโฮล์ม, 8 ต.ค. (ซินหัว) -- เมื่อวันพุธ (7 ต.ค.) ราชบัณฑิตยสภาด้านวิทยาศาสตร์แห่งสวีเดนประกาศว่าอองรี คาแกน และเคนโซ โซไอ ได้รับรางวัลโนเบลสาขาเคมีประจำปี 2026 จากการค้นพบปรากฏการณ์ไม่เป็นเส้นตรง (non-linear effects) และปฏิกิริยาเร่งตัวเอง (autocatalysis) ในกระบวนการสังเคราะห์สารอินทรีย์แบบอสมมาตร (asymmetric organic synthesis)

ราชบัณฑิตยสภาฯ ระบุว่าโมเลกุลบางชนิด เช่น กรดอะมิโน มีอยู่ในสองรูปแบบที่เป็นภาพสะท้อนในกระจกของกันและกัน อย่างไรก็ตาม สิ่งมีชีวิตกลับใช้โมเลกุลกระจกเพียงรูปแบบเดียวเท่านั้น คำถามที่ว่าเหตุใดความไม่สมมาตรทางเคมีเช่นนี้ ซึ่งเรียกว่าโฮโมไครัลลิตี (homochirality) จึงเกิดขึ้นได้ เป็นปริศนาที่เหล่านักเคมีพยายามค้นหาคำตอบมาอย่างยาวนาน

รางวัลในปีนี้จึงยกย่องการค้นพบที่ทำให้นักเคมีสามารถควบคุมปฏิกิริยาเคมีให้ดำเนินไปจนเกิดโฮโมไครัลลิตี โดยนักเคมีทั้งสองทำให้เคมีเลือกภาพสะท้อนด้านใดด้านหนึ่ง

ไฮเนอร์ ลิงเกอ ประธานคณะกรรมการรางวัลโนเบลสาขาเคมี กล่าวว่าอองรี คาแกน และเคนโซ โซไอ ไขปริศนาทางเคมีที่มีมานานกว่าศตวรรษของคำถามที่ว่าโฮโมไครัลลิตีหรือการมีโครงสร้างโมเลกุลที่มีทิศทางเดียวกันเพียงแบบเดียวนั้นเกิดขึ้นเองตามธรรมชาติได้อย่างไร และปฏิกิริยาเคมีที่พวกเขาคิดค้นขึ้นเป็นผลงานที่น่าทึ่งมาก

อนึ่ง อองรี คาแกน เกิดที่ฝรั่งเศสเมื่อวันที่ 15 ธ.ค. 1930 สังกัดอยู่ที่มหาวิทยาลัยปารีส-ซูด ในเมืองออร์แซของฝรั่งเศส ส่วนเคนโซ โซไอ เกิดที่ญี่ปุ่นในปี 1950 เป็นศาสตราจารย์ที่มหาวิทยาลัยวิทยาศาสตร์แห่งโตเกียว