เหอเฝย, 5 ก.ย. (ซินหัว) -- เมื่อวันพฤหัสบดี (3 ก.ย.) จีนและไทยเปิดตัวห้องปฏิบัติการร่วมด้านวิศวกรรมการสำรวจอวกาศห้วงลึก (DSEL-NARIT) อย่างเป็นทางการ ระหว่างการประชุมนานาชาติว่าด้วยการสำรวจห้วงอวกาศลึก ปี 2026 ที่เมืองเหอเฝย มณฑลอันฮุยทางตะวันออกของจีน โดยห้องปฏิบัติการนี้ริเริ่มโดยห้องปฏิบัติการสำรวจอวกาศห้วงลึกของจีน (DSEL) และสถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติไทย (NARIT) นับเป็นอีกก้าวของความร่วมมือด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีอวกาศระหว่างสองประเทศ มีเป้าหมายเพื่อพัฒนาแนวทางและโซลูชันขั้นสูงสำหรับภารกิจสำรวจห้วงอวกาศลึกของจีนและไทย

ห้องปฏิบัติการดังกล่าวจะมุ่งเน้นการวิจัยร่วมในหลายสาขา เช่น เทคโนโลยีดวงจันทร์และอวกาศห้วงลึก หุ่นยนต์สำรวจพื้นผิวดวงจันทร์ การพัฒนาอุปกรณ์บรรทุกทางวิทยาศาสตร์ พลวัตของอวกาศห้วงลึกและธรณีวิทยาดาวเคราะห์ ตลอดจนการสังเกตการณ์ร่วมโดยใช้กล้องโทรทรรศน์วิทยุแทรกสอดระยะไกล (VLBI) ข้ามพรมแดน พร้อมช่วยบ่มเพาะนักวิทยาศาสตร์และวิศวกรรุ่นใหม่ผ่านโครงการวิจัยร่วม การแลกเปลี่ยนทางวิชาการ และการเยี่ยมเยือนของนักวิจัย ซึ่งจะช่วยส่งเสริมการพัฒนาบุคลากรระดับสูงด้านการสำรวจอวกาศห้วงลึก

พีรพงศ์ ต่อฑีฆะ นักวิจัยของสถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติไทย ระบุว่าสถาบันฯ ได้ร่วมมือกับหอสังเกตการณ์ดาราศาสตร์เซี่ยงไฮ้ (SHAO) และหอสังเกตการณ์ดาราศาสตร์แห่งชาติจีน (NAOC) เพื่อการใช้งานกล้องโทรทรรศน์เทียนหม่า (กล้องโทรทรรศน์วิทยุเซี่ยงไฮ้ขนาด 65 เมตร) และกล้องโทรทรรศน์ฟาสต์ (FAST) ขนาดเส้นผ่านศูนย์กลาง 500 เมตร หรือที่รู้จักกันในชื่อดวงตาจักรวาลจีน ขณะที่การทำงานร่วมกับเครือข่ายกล้องโทรทรรศน์วิทยุแทรกสอดระยะไกลของจีนเอื้อให้ไทยสามารถเข้าถึงเทคโนโลยีและความเชี่ยวชาญใหม่ๆ ซึ่งความร่วมมือนี้ช่วยสร้างขีดความสามารถใหม่ๆ สำหรับภาคอวกาศในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ และสนับสนุนการสร้างหนึ่งในระบบสังเกตการณ์ที่มีศักยภาพสูงที่สุดในภูมิภาค

สำหรับในอนาคต สถาบันฯ และพันธมิตรจากจีนจะร่วมกันพัฒนาอุปกรณ์เพื่อสนับสนุนการพัฒนาเครือข่ายสำรวจอวกาศห้วงลึกที่ใช้กล้องโทรทรรศน์วิทยุแทรกสอดระยะไกลในอวกาศ ซึ่งความร่วมมือนี้จะช่วยฝึกอบรมนักวิจัยและวางรากฐานด้านขีดความสามารถสำหรับการวิจัยในสาขานี้ โดยความร่วมมือด้านวิทยาศาสตร์ในระยะแรกของทั้งสองฝ่ายจะครอบคลุมการประมวลผลสมรรถนะสูงและความร่วมมือด้านข้อมูลด้วย

อนึ่ง สถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติไทย เป็นสถาบันวิจัยดาราศาสตร์ชั้นนำในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ และดำเนินงานกล้องโทรทรรศน์วิทยุขนาดใหญ่ที่สุดในภูมิภาค โดยมีเส้นผ่านศูนย์กลาง 40 เมตร

จีนและไทยเดินหน้ากระชับความร่วมมือด้านการสำรวจอวกาศห้วงลึกช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา โดยในปี 2024 องค์การบริหารอวกาศแห่งชาติจีน (CNSA) และกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรมของไทยร่วมกันลงนามบันทึกความเข้าใจ (MoU) ว่าด้วยความร่วมมือด้านการสำรวจและการใช้อวกาศส่วนนอกเพื่อสันติ รวมถึงบันทึกความเข้าใจว่าด้วยความร่วมมือด้านสถานีวิจัยดวงจันทร์ระหว่างประเทศ