หางโจว, 30 ก.ย. (ซินหัว) -- เมื่อวันจันทร์ (29 ก.ย.) จีนเปิดตัวเครื่องหมุนเหวี่ยงขนาดใหญ่ที่สุดในโลก ซึ่งสามารถสร้างแรงโน้มถ่วงที่มากกว่าแรงโน้มถ่วงของโลก 300 เท่า และรับรองสิ่งของบรรทุกสูงถึง 20 ตัน โดยเครื่องจักรนี้มีรหัส "ชีฟ1300" (CHIEF1300) เป็นหนึ่งในส่วนประกอบหลักของศูนย์สภาวะแรงโน้มถ่วงสูงแบบหมุนเหวี่ยงและการทดลองสหวิทยาการ (CHIEF) ที่ปัจจุบันอยู่ระหว่างก่อสร้างในเมืองหางโจว มณฑลเจ้อเจียงทางตะวันออกของจีน

ห้องเครื่องหมุนเหวี่ยง "ชีฟ1300" มีลักษณะเป็นห้องใต้ดินทรงกลมขนาด 230 ตารางเมตร พร้อมแขนกลใหญ่ยักษ์ที่มีรัศมีหมุนเหวี่ยง 6.4 เมตร เพื่อสร้างแรงโน้มถ่วงมหาศาลผ่านแรงหนีศูนย์กลาง ซึ่งยิ่งหมุนเหวี่ยงเร็วเท่าไร อัตราเร่งของแรงหนีศูนย์กลางจะยิ่งสูงขึ้นเท่านั้น โดยเครื่องหมุนเหวี่ยงนี้จะเป็นประโยชน์ต่อการวิจัยแนวหน้าต่างๆ ทั้งการสกัดทรัพยากรใต้มหาสมุทรลึกและใต้ดินลึก การบรรเทาและป้องกันภัยพิบัติ การกำจัดขยะใต้ดิน และการสังเคราะห์วัสดุใหม่

อนึ่ง มหาวิทยาลัยเจ้อเจียงเป็นผู้พัฒนาศูนย์สภาวะแรงโน้มถ่วงสูงแบบหมุนเหวี่ยงและการทดลองสหวิทยาการ ซึ่งมีเครื่องหมุนเหวี่ยง 3 เครื่อง และอุปกรณ์เกี่ยวกับการหมุนเหวี่ยง 18 ตัว ซึ่งสนับสนุนการปฏิบัติงานของห้องทดลอง 6 ห้อง โดยปัจจุบันมีการก่อสร้างเครื่องหมุนเหวี่ยงที่มีความจุมากกว่าเดิมอีก 2 เครื่อง

สำหรับแรงโน้มถ่วงสูง (hypergravity) คือสภาวะแรงโน้มถ่วงที่สูงกว่าแรงโน้มถ่วงบนพื้นผิวโลก เช่น รถไฟเหาะตีลังกาต้องมีสภาวะแรงโน้มถ่วงสูงกว่าแรงโน้มถ่วงของโลก 2 เท่า หรือนักบินอวกาศต้องต้านทานแรงโน้มถ่วงมากกว่า 5 เท่าหรือ 5 แรงจี (5G) ระหว่างทะยานขึ้นสู่ห้วงอวกาศ ซึ่งศูนย์ฯ ถูกออกแบบทางวิศวกรรมให้รักษาอัตราเร่งสูงถึง 1,500 แรงจี (1,500G)

เฉินอวิ๋นหมิ่นจากมหาวิทยาลัยฯ ซึ่งเป็นหัวหน้านักวิทยาศาสตร์ของศูนย์ฯ กล่าวว่าการสร้างสภาวะแรงโน้มถ่วงสูงช่วยให้คณะนักวิจัยสามารถจำลองภัยพิบัติทางอุทกธรณีวิทยาในโลกจริง วิวัฒนาการทางธรณีวิทยา และสภาพแวดล้อมสุดขั้วในแบบจำลองตั้งโต๊ะภายในกรอบเวลาอันเหมาะสม

ศูนย์ฯ ทำหน้าที่เสมือนเครื่องบีบอัดอวกาศ-เวลา เช่น แบบจำลองขนาด 1 เมตร ณ 100 แรงจี (100G) จะแทนค่าเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นบนพื้นที่ขนาด 100 เมตรในโลกจริง หรือการเดินทางของกลุ่มควันปนเปื้อนที่ใช้เวลานับศตวรรษในโลกจริงอาจใช้เวลาเพียง 3.65 วันในห้องปฏิบัติการ

หลิงเต้าเซิ่ง หัวหน้าวิศวกรของศูนย์ฯ กล่าวว่า "ชีฟ1300" ถูกสร้างไว้ใต้ดิน พร้อมติดตั้งระบบสุญญากาศและระบบผนังเย็น เพื่อลดทอนผลกระทบเชิงลบจากแรงต้านของอากาศและความร้อนของเครื่องจักร โดยการทดสอบนำร่องช่วยให้คณะนักวิจัยสามารถจำลองแผ่นดินไหวรุนแรงเพื่อตรวจสอบประสิทธิภาพการต้านทานแผ่นดินไหวของรากฐานเขื่อนผลิตไฟฟ้าพลังน้ำ รวมถึงตรวจวัดปริมาณผลกระทบจากคลื่นสูง 4 เมตร และสึนามิสูง 20 เมตร ต่อก้นทะเล เพื่อเป็นข้อมูลอ้างอิงการเลือกพื้นที่สร้างฟาร์มกังหันลมนอกชายฝั่ง