
(แฟ้มภาพซินหัว : ร่องรอยสุราจากธัญพืชที่หลงเหลือจากยุคจ้านกั๋ว (475-221 ปีก่อนคริสตศักราช) ในเขตปกครองตนเองหนิงเซี่ยหุยทางตะวันตกเฉียงเหนือของจีน วันที่ 6 ส.ค. 2024)
อิ๋นชวน, 31 ก.ค. (ซินหัว) -- สำนักวัฒนธรรมและการท่องเที่ยวเขตปกครองตนเองหนิงเซี่ยหุยทางตะวันตกเฉียงเหนือของจีน รายงานการค้นพบร่องรอยสุราจากธัญพืชอายุ 2,300 ปี จากยุคจ้านกั๋วหรือยุครณรัฐ (ปี 475-221 ปีก่อนคริสต์ศักราช) บริเวณสุสานซานเจียปู่จากรัฐฉินในเมืองกู้หยวน โดยพบของเหลวถูกเก็บรักษาไว้ภายในภาชนะสัมฤทธิ์รูปทรงหัวกระเทียม ซึ่งเป็นภาชนะที่เป็นเอกลักษณ์ของวัฒนธรรมฉิน และช่วยเปิดมุมมองใหม่เกี่ยวกับเทคโนโลยีการหมักบ่มเครื่องดื่มในยุคจีนโบราณ
สุสานแห่งนี้ตั้งอยู่ใกล้กับกำแพงเมืองจีนที่สร้างขึ้นโดยรัฐฉินในช่วงยุคจ้านกั๋ว และมีการขุดค้นหลุมศพ 183 แห่ง เมื่อนับถึงปี 2024 โดยนักวิจัยดำเนินการวิจัยทางโบราณคดีและการวิเคราะห์ทางวิทยาศาสตร์ขั้นสูงจนยืนยันได้ว่าของเหลวปริมาตร 3,740 มิลลิลิตรที่สกัดจากภาชนะดังกล่าว คือสุราจากธัญพืชที่คาดว่าผลิตขึ้นในช่วงยุคจ้านกั๋ว และเชื่อว่าตัวอย่างนี้เป็นโบราณวัตถุประเภทสุราเหลวที่คงสภาพสมบูรณ์ที่สุดจากยุคจ้านกั๋วเท่าที่เคยมีการเปิดเผยต่อสาธารณะ ซึ่งช่วยเติมเต็มช่องว่างในการวิจัยทางโบราณคดีเกี่ยวกับเทคนิคการหมักบ่มโบราณในหนิงเซี่ย
ภาชนะสัมฤทธิ์นี้ใช้โครงสร้างการผนึกแบบสองชั้น โดยบุด้วยผ้าและเคลือบด้วยโคลนอินทรีย์ ซึ่งช่วยป้องกันสิ่งปนเปื้อนจากภายนอกและทำให้สุราโบราณภายในภาชนะคงอยู่มานานกว่า 2,000 ปีโดยมีการระเหยเพียงเล็กน้อย
เพื่อไขปริศนาส่วนผสมและกระบวนการหมักบ่มสุราโบราณ คณะวิจัยร่วมจากสถาบันโบราณวัตถุและโบราณคดีหนิงเซี่ย ร่วมกับคณะมรดกทางวัฒนธรรม มหาวิทยาลัยซีเป่ย ได้ดำเนินการวิเคราะห์อย่างละเอียดโดยอาศัยเทคนิคทางวิทยาศาสตร์หลายด้าน อาทิ การวิเคราะห์ด้วยอินฟราเรดสเปกโทรสโกปี (Infrared spectroscopy) เครื่องมือวิเคราะห์สาร LC-MS สมรรถนะสูง รวมทั้งการวิเคราะห์เม็ดแป้ง ซากหินพืช (Phytoliths) และซากไมโครฟอสซิลของยีสต์
ผลการวิเคราะห์พบสารประกอบจำนวน 24 ประเภท ซึ่งรวมถึงกรดอินทรีย์ กรดอะมิโน และคาร์โบไฮเดรต โดยคณะนักวิจัยพบว่าลักษณะเฉพาะของกรดอินทรีย์ที่พบนั้นตรงกับลักษณะของสุราข้าวที่ผ่านกระบวนการบ่มเร่ง จึงยืนยันว่าของเหลวดังกล่าวคือสุราที่เกิดจากการหมักธัญพืช ขณะที่การตรวจวิเคราะห์เพิ่มเติมเผยว่าเม็ดแป้งของข้าวสาลีและข้าวบาร์เลย์ในตัวอย่างได้ผ่านกระบวนการแปรรูปต่างๆ เช่น การบด การให้ความร้อน และการย่อยสลายด้วยจุลินทรีย์ ซึ่งชี้ให้เห็นว่าชาวฉินได้เชี่ยวชาญการใช้หัวเชื้อหมักจากธัญพืชแล้ว โดยทำให้กระบวนการเปลี่ยนแป้งเป็นน้ำตาลและการหมักเปลี่ยนน้ำตาลเป็นแอลกอฮอล์เกิดขึ้นพร้อมกัน สะท้อนถึงเทคโนโลยีการหมักสุราที่ก้าวหน้าสำหรับยุคนั้น
ทั้งนี้ คณะนักวิจัยกล่าวว่าการค้นพบนี้เป็นหลักฐานบ่งชี้ความก้าวหน้าของการหมักธัญพืชในยุคจีนโบราณ ทั้งยังให้เบาะแสที่มีคุณค่าต่อการศึกษาด้านการเกษตร วัฒนธรรมอาหาร และงานฝีมือในยุคก่อนราชวงศ์ฉิน ซึ่งหมายถึงช่วงเวลาก่อนการสถาปนาราชวงศ์ฉิน (221-207 ปีก่อนคริสตศักราช)