
(แฟ้มภาพซินหัว : ทิวทัศน์ฤดูหนาวยามพระอาทิตย์ขึ้นที่กรุงแคนเบอร์ราของออสเตรเลีย วันที่ 20 มิ.ย. 2025)
ซิดนีย์, 14 ม.ค. (ซินหัว) -- นักวิจัยเผยวิธีการใหม่ที่เรียกว่า "นาฬิกาจักรวาล" (Cosmic Clock) ซึ่งนำมาใช้ไขปริศนาประวัติศาสตร์ภูมิทัศน์โบราณของออสเตรเลีย โดยวิธีนี้ช่วยอธิบายอิทธิพลของกระบวนการทางธรณีวิทยา สภาพภูมิอากาศ และการเคลื่อนตัวของแผ่นเปลือกโลกที่มีต่อสภาพแวดล้อม ตลอดจนช่วยชี้เบาะแสแหล่งแร่ธาตุที่มีคุณค่า
วันพุธ (14 ม.ค.) มหาวิทยาลัยเคอร์ตินของออสเตรเลียรายงานว่าคณะนักวิทยาศาสตร์จากกลุ่มวิจัยมาตราส่วนเวลาของระบบแร่แห่งมหาวิทยาลัยเคอร์ติน ร่วมกับมหาวิทยาลัยเกิททิงเงิน และมหาวิทยาลัยโคโลญของเยอรมนี ได้ร่วมกันวิเคราะห์ผลึกเพทาย (Zircon crystals) ขนาดจิ๋วที่พบในทรายชายหาดโบราณ
เพทาย (Zircon) เป็นหนึ่งในแร่ธาตุที่แข็งแกร่งที่สุดในโลก สามารถทนทานต่อสภาพดินฟ้าอากาศ การกัดเซาะ และการอยู่ริมแม่น้ำและชายฝั่งยาวนานหลายล้านปี นอกจากนี้ เม็ดแร่เพทายยังสามารถกักเก็บก๊าซคริปตอนที่หาได้ยาก โดยก๊าซดังกล่าวเกิดขึ้นเมื่อรังสีคอสมิก ซึ่งเป็นอนุภาคพลังงานสูงจากอวกาศ กระทบกับแร่ธาตุที่สัมผัสอยู่บนพื้นผิวโลก
รายงานระบุว่าการวัดปริมาณก๊าซคริปตอนช่วยให้นักวิจัยสามารถคำนวณได้ว่า เม็ดแร่เพทายคงอยู่ใกล้พื้นผิวโลกนานเพียงใดก่อนถูกทับถมลงใต้ดิน เสมือนเป็น "นาฬิกาจักรวาล" ที่ช่วยติดตามประวัติการกัดเซาะของภูมิประเทศโบราณตลอดช่วงเวลายาวนานมหาศาล
นักวิจัยระบุว่าวิธีการดังกล่าวช่วยให้สามารถศึกษาภูมิทัศน์ที่มีอายุเก่าแก่กว่าที่เคยทำได้ในอดีตอย่างมาก พร้อมทั้งเผยให้เห็นว่าพื้นผิวโลกมีการตอบสนองอย่างไรต่อการเปลี่ยนแปลงของสภาพภูมิอากาศและการแปรสันฐานของแผ่นเปลือกโลกที่เกิดขึ้นอย่างต่อเนื่อง
ผลการศึกษาซึ่งเผยแพร่ในวารสารพีเอ็นเอเอส (PNAS) ระบุว่าเมื่อภูมิประเทศไม่ค่อยเกิดการเคลื่อนตัวของแผ่นเปลือกโลก และระดับน้ำทะเลคงอยู่ในระดับสูง อัตราการกัดเซาะจะลดลงอย่างมีนัยสำคัญ ส่งผลให้ตะกอนสามารถถูกกักเก็บและผ่านกระบวนการปรับเปลี่ยนใหม่บริเวณใกล้พื้นผิวโลกได้ยาวนานต่อเนื่องหลายล้านปี
การค้นพบดังกล่าวมีความสำคัญต่อการทำความเข้าใจวิวัฒนาการของพื้นผิวดาวเคราะห์ตลอดช่วงเวลาหลายพันล้านปี เป็นประโยชน์ต่อการวางแผนทางสังคมและการบริหารจัดการที่ดินในอนาคต อีกทั้งมีนัยสำคัญต่อการศึกษาทรัพยากรแร่ธาตุของออสเตรเลีย โดยช่วยอธิบายว่าทำไมออสเตรเลียจึงเป็นหนึ่งในแหล่งสะสมแร่ธาตุที่สำคัญที่สุดของโลก