แคนเบอร์รา, 25 พ.ค. (ซินหัว) -- วันจันทร์ (25 พ.ค.) มหาวิทยาลัยฟลินเดอร์สของออสเตรเลียเปิดเผยงานวิจัยระบุว่านักวิทยาศาสตร์ของออสเตรเลียได้ระบุบทบาทสำคัญของโปรตีนเทาว์ (tau) ในกระบวนการสร้างความทรงจำระยะยาว ถือเป็นเบาะแสใหม่สำหรับการรักษาภาวะสมองเสื่อมในอนาคต โดยโปรตีนเทาว์นั้นจัดเป็นโปรตีนที่เกี่ยวข้องกับโรคอัลไซเมอร์
งานวิจัยที่เผยแพร่ในวารสารเนเจอร์ คอมมูนิเคชันส์ (Nature Communications) พบว่าโปรตีนเทาว์มีความสำคัญต่อการจัดระเบียบและทำให้ความทรงจำคงอยู่ได้นาน แม้จะไม่จำเป็นสำหรับการเรียนรู้เบื้องต้นหรือการจดจำในระยะสั้น โดยผู้เชี่ยวชาญเผยว่าหากไม่มีโปรตีนเทาว์ ความทรงจำยังคงสามารถก่อตัวได้ แต่จะอ่อนแอและไม่คงทนนัก
จากการศึกษาทดลองในหนู นักวิจัยพบว่าโปรตีนเทาว์ช่วยจัดระเบียบ "เซลล์เอ็นแกรม" (engram cells) ซึ่งเป็นเซลล์ประสาทเฉพาะที่สร้างร่องรอยทางกายภาพของความทรงจำ ในช่วงเวลาการเข้ารหัสที่สำคัญ โดยช่วยกำหนดว่าเซลล์ใดจะถูกเลือกเพื่อจัดเก็บความทรงจำ และโปรตีนเทาว์ยังช่วยป้องกันกิจกรรมที่มากเกินไปหรือ "สัญญาณรบกวน" ในสมอง ทำให้มั่นใจได้ว่าจะมีเพียงเซลล์เฉพาะเท่านั้นที่ถูกดึงมาใช้จัดเก็บเป็นความทรงจำ ส่งผลให้ความทรงจำมีความชัดเจนและเสถียรมากขึ้น
การเปลี่ยนแปลงทางเคมีที่ละเอียดอ่อนของโปรตีนเทาว์ ซึ่งเรียกว่าฟอสโฟรีเลชัน (phosphorylation) ถูกระบุว่าเป็นกลไกสำคัญที่ประสานการทำงานของเซลล์เอ็นแกรม ขณะที่การเกิดฟอสโฟรีเลชันของโปรตีนเทาว์ในระดับผิดปกติเป็นลักษณะสำคัญของโรคอัลไซเมอร์ การศึกษานี้แสดงให้เห็นว่าการเกิดฟอสโฟรีเลชันในระดับต่ำที่ควบคุมได้มีความสำคัญต่อการทำงานของสมองตามปกติ
ทั้งนี้ นักวิจัยกล่าวว่ารูปแบบโปรตีนเทาว์ที่เกี่ยวข้องกับโรคต่างๆ มีผลรบกวนทั้งการสร้างความทรงจำใหม่และการเรียกคืนความทรงจำ ซึ่งชี้ให้เห็นว่าการสูญเสียความทรงจำที่เกี่ยวข้องกับภาวะสมองเสื่อมอาจเกิดจากความบกพร่องในการจัดระเบียบและการเรียกคืนความทรงจำ มากกว่าการจัดเก็บความทรงจำเพียงอย่างเดียว

(แฟ้มภาพซินหัว : คนพักผ่อนท่ามกลางบรรยากาศฤดูใบไม้ร่วงในกรุงแคนเบอร์ราของออสเตรเลีย วันที่ 8 พ.ค. 2026)