
(แฟ้มภาพซินหัว : คู่บ่าวสาวที่จดทะเบียนสมรส ถ่ายภาพร่วมกันบนระเบียงของพื้นที่ให้บริการอวิ๋นตู้ ใกล้กับสะพานข้ามโกรกธารฮวาเจียง ในอำเภอเจินเฟิง มณฑลกุ้ยโจวทางตะวันตกเฉียงใต้ของจีน วันที่ 28 ก.ย. 2025)
ปักกิ่ง, 11 พ.ค. (ซินหัว) -- การจดทะเบียนสมรสในจีนกำลังเปลี่ยนจากเพียงขั้นตอนทางกฎหมาย สู่ช่วงเวลาแห่งความทรงจำที่คู่รักอยากจดจำไว้อีกเนิ่นนาน โดยเมื่อเดือนมีนาคมที่ผ่านมา คู่รักหนุ่มสาวจากมณฑลกว่างตง (กวางตุ้ง) ทางตอนใต้ เดินทางไปจดทะเบียนสมรสที่จุดให้บริการในแหล่งท่องเที่ยวริมทะเลสาบเอ๋อร์ไห่ เมืองต้าหลี่ มณฑลอวิ๋นหนาน (ยูนนาน) ทางตะวันตกเฉียงใต้ของจีน ซึ่งสะท้อนรูปแบบการแต่งงานและแนวโน้มการบริโภคที่เกี่ยวข้องที่เปลี่ยนแปลงไป หลังรัฐบาลจีนปรับปรุงนโยบายการจดทะเบียนสมรสเมื่อเดือนพฤษภาคม 2025
การปฏิรูปดังกล่าวถือเป็นการแก้ไขระเบียบการจดทะเบียนสมรสครั้งใหญ่ครั้งแรกในรอบกว่า 20 ปี นโยบายใหม่เปิดทางให้ประชาชนสามารถจดทะเบียนสมรสได้ที่หน่วยงานกิจการพลเรือนที่ได้รับอนุญาตแห่งใดก็ได้ทั่วจีน พร้อมยกเลิกข้อกำหนดการใช้สมุดทะเบียนบ้านเป็นเอกสารบังคับในการยื่นจดทะเบียนสมรส อีกทั้งยังมีการปรับปรุงบริการอย่างต่อเนื่อง เช่น ระบบจองออนไลน์และการขยายเวลาทำการ ซึ่งช่วยลดระยะเวลาการจดทะเบียนเฉลี่ยเหลือราว 15 นาทีในหลายพื้นที่
การปรับนโยบายนี้มีเป้าหมายรองรับวิถีชีวิตของประชาชนที่เดินทางและย้ายถิ่นข้ามพื้นที่มากขึ้น โดยปัจจุบันจีนมีประชากรย้ายถิ่นราว 376 ล้านคน และการทำงานข้ามมณฑลหรือใช้ชีวิตต่างเมืองได้กลายเป็นเรื่องปกติแล้ว ทว่าภายใต้กฎเดิม คู่รักจำเป็นต้องเดินทางกลับไปยังภูมิลำเนาตามทะเบียนบ้านของฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งเพื่อจดทะเบียนสมรส ทำให้มีทั้งค่าใช้จ่ายและเสียเวลา และบางครั้งยังทำให้แผนแต่งงานล่าช้าอีกด้วย
อนึ่ง ข้อมูลจากกระทรวงกิจการพลเรือนของจีนระบุว่าจีนมีการจดทะเบียนสมรส 6.76 ล้านคู่ในปี 2025 เพิ่มขึ้น 6.57 แสนคู่ เมื่อเทียบปีต่อปี โดยหยวนซิน รองประธานสมาคมประชากรจีนและศาสตราจารย์มหาวิทยาลัยหนานไค ระบุว่าขั้นตอนการจดทะเบียนที่ง่ายขึ้นช่วยสนับสนุนให้หลายพื้นที่มียอดแต่งงานฟื้นตัว
อีกหนึ่งความเปลี่ยนแปลงคือสถานที่จดทะเบียนสมรส ปัจจุบันสามารถจัดได้ทั้งในสำนักงานจดทะเบียน สวนสาธารณะ หรือแหล่งท่องเที่ยวต่างๆ ตัวอย่างเช่นหญิงสาวแซ่เฉินจากมณฑลหูหนานทางตอนกลางของจีน ซึ่งเธอกับคู่รักวางแผนเดินทางท่องเที่ยวด้วยรถยนต์ 20 วัน ผ่านหลานโจว ตุนหวง และซินเจียง พร้อมจดทะเบียนสมรสริมทะเลสาบไซ่หลี่มู่ในเขตปกครองตนเองซินเจียงอุยกูร์ทางตะวันตกเฉียงเหนือของจีน เมื่อวันที่ 7 พ.ค. ที่ผ่านมา
ประสบการณ์ของเฉินสะท้อนแนวโน้มการผสานการจดทะเบียนสมรสเข้ากับการท่องเที่ยว ขณะที่หน่วยงานท้องถิ่นทั่วจีนกำลังเร่งใช้ประโยชน์จากแนวโน้มนี้ ด้วยการเชื่อมโยงบริการสมรสเข้ากับอุตสาหกรรมการท่องเที่ยวและธุรกิจเกี่ยวกับงานแต่งงาน
ทางการท้องถิ่นเมืองอี้อู มณฑลเจ้อเจียงทางตะวันออกได้สร้างห่วงโซ่ธุรกิจครบวงจร ครอบคลุมตั้งแต่การถ่ายภาพแต่งงาน การวางแผนงาน ไปจนถึงธุรกิจสินค้าที่ระลึก ขณะที่ในอำเภอไท่ซุ่น เมืองเวินโจว คู่รักสามารถจดทะเบียนสมรสข้างสะพานโบราณ สวมชุดแต่งงานกลิ่นอายกลุ่มชาติพันธุ์ท้องถิ่น และพักโฮมสเตย์สไตล์บูติกละแวกใกล้เคียง เปลี่ยนการจดทะเบียนสมรสเป็นทริปฮันนีมูนขนาดย่อม โดยโครงการดังกล่าวสร้างรายได้จากการท่องเที่ยวเพื่อแต่งงานกว่า 20 ล้านหยวน (ราว 95.4 ล้านบาท)
แนวโน้มเหล่านี้กำลังช่วยกระตุ้น "เศรษฐกิจแห่งความรักหวานชื่น" (sweet economy) ของจีนอย่างมาก โดยความต้องการบริโภคได้ขยายจากบริการแต่งหน้า ทำผม และถ่ายภาพในสถานที่ ไปสู่ที่พักและการจัดเลี้ยง
สำหรับมุมมองเชิงนโยบายที่กว้างขึ้น จีนกำลังทยอยปรับปรุงนโยบายสนับสนุนการแต่งงานและการมีบุตรเพื่อสร้างสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อการสร้างครอบครัว ท่ามกลางความท้าทายด้านประชากรในระยะยาว โดยรัฐบาลได้ออกมาตรการช่วยเหลือครอบครัวหลายด้าน อาทิ เงินอุดหนุนเลี้ยงดูเด็กปลอดภาษีปีละ 3,600 หยวน (ราว 17,170 บาท) สำหรับครอบครัวที่มีเด็กอายุต่ำกว่า 3 ปี ตลอดจนการยกเว้นค่าเล่าเรียนชั้นอนุบาลปีสุดท้าย