เยรูซาเล็ม, 23 ม.ค. (ซินหัว) -- เมื่อวันพฤหัสบดี (22 ม.ค.) มหาวิทยาลัยเบนกูเรียนแห่งเนเกฟของอิสราเอล เปิดเผยว่าทีมนักวิจัยชาวอิสราเอลได้ปรับปรุงวิธีการใช้ปัญญาประดิษฐ์ (AI) เพื่อย้อมสีเซลล์ที่ยังมีชีวิตในรูปแบบเสมือนจริง เพื่อช่วยให้นักวิทยาศาสตร์สามารถ "แอบมอง" โครงสร้างภายในเซลล์ได้ชัดเจนขึ้น และสังเกตการเคลื่อนไหวภายในแบบเรียลไทม์
ตลอดศตวรรษที่ผ่านมา นักวิทยาศาสตร์ใช้เทคนิคการย้อมสีเรืองแสงเพื่อ "เปิดไฟฉาย" ภายในเซลล์ที่มีชีวิต เพื่อดูตำแหน่งขององค์ประกอบต่างๆ แต่วิธีดังกล่าวอาจทำให้เซลล์เสียหายหรือรบกวนพฤติกรรมตามธรรมชาติของเซลล์ได้
การย้อมสีแบบเสมือนเริ่มได้รับความสนใจมากขึ้นช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา เมื่อปัญญาประดิษฐ์สามารถเรียนรู้ที่จะเปลี่ยนภาพเซลล์จากกล้องจุลทรรศน์ ให้กลายเป็นภาพสีที่ชัดและมีรายละเอียดได้โดยที่ไม่ใช้สารย้อมภายนอก ทว่าวิธีนี้ยังมีข้อจำกัดเนื่องจากเอไออาจวิเคราะห์ได้ยากเมื่อเห็นเพียงส่วนเล็กๆ ของเซลล์ โดยไม่มีภาพรวมของโครงสร้างรอบข้าง
การศึกษาใหม่ที่เผยแพร่ในวารสารเนเจอร์ เมธอดส์ (Nature Methods) ระบุว่านักวิจัยจากมหาวิทยาลัยฯ ได้ฝึกอัลกอริทึมปัญญาประดิษฐ์ให้ผสานข้อมูลเชิงบริบท เช่น รูปร่างของเซลล์ เซลล์ข้างเคียง และตำแหน่งภายในกลุ่มเซลล์ แทนการเรียนรู้จากภาพของเซลล์เพียงอย่างเดียว การใช้บริบทภาพรวมที่กว้างขึ้นช่วยให้เอไอสามารถประมวลผลได้แม่นยำมากขึ้น และระบุเหตุการณ์ที่พบได้ยาก เช่น การแบ่งตัวของเซลล์ ซึ่งมักทำให้ระบบตรวจจับอื่นๆ เกิดความสับสน
สำหรับการศึกษาในอนาคต ทีมนักวิจัยมีแผนจะขยายขอบเขตของแนวคิดเรื่องบริบทให้ครอบคลุมปัจจัยเพิ่มเติม อาทิ ประเภทของเซลล์ เทคโนโลยีการถ่ายภาพ สภาวะของโรค และการได้รับยา
เป้าหมายสูงสุดของงานวิจัยนี้คือการสร้างโมเดลพื้นฐานของเซลล์ที่ครอบคลุม ซึ่งสามารถตีความข้อมูลทางชีววิทยาที่ซับซ้อนจากกล้องจุลทรรศน์และเซลล์หลากหลายประเภทได้ พร้อมเผยให้เห็นรายละเอียดเชิงลึกของระบบสิ่งมีชีวิต โดยไม่ต้องเปลี่ยนแปลงหรือรบกวนสภาพของเซลล์เอง

(แฟ้มภาพซินหัว : นักวิจัยทำงานที่ห้องปฏิบัติการวิทยาศาสตร์ชีวภาพของสถาบันวิทยาศาสตร์ไวซ์แมนน์ในเมืองเรโฮโวทของอิสราเอล วันที่ 7 ก.ย. 2023)